Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna

w Grójcu

book
book

Edukacja żywieniowa

Autor: Contento, Isobel R.




Oddajemy do rąk Czytelników pierwszy w Polsce podręcznik edukacji żywieniowej. Książka Isobel Contento to kompendium wiedzy o tym, jak projektować, realizować i oceniać skuteczność programów i interwencji edukacyjnych związanych z zachowaniami żywieniowymi.
W podręczniku omówiono:
• najważniejsze teorie wykorzystywane w edukacji żywieniowej wraz z przykładami zastosowania wiedzy w praktyce;

/> • procedurę ułatwiającą studentom i praktykom projektowanie skutecznej edukacji żywieniowej, przełożenie teorii na strategie, cele edukacyjne i praktykę oraz opracowanie planu edukacyjnego;
• zagadnienia dotyczące realizacji edukacji żywieniowej w różnych grupach: wśród dzieci, młodzieży i dorosłych, osób o niskim poziomie alfabetyzmu i osób z różnych grup kulturowych.

"Edukacja żywieniowa" to książka przeznaczona dla studentów różnych poziomów studiów przed- i podyplomowych w zakresie żywienia. Może być przydatna także dla pracujących edukatorów żywieniowych i menedżerów jako źródło wszechstronnych informacji do planowania i realizacji skutecznych programów edukacji żywieniowej skierowanych do różnych grup odbiorców.

Zobacz pełny opis
Odpowiedzialność:Isobel R. Contento ; przełożyli Olga Siara, Małgorzata Guzowska, Wojciech Szczepański ; redakcja naukowa polskiego wydania Barbara Woynarowska, Nina Ogińska-Bulik, Magdalena Woynarowska-Sołdan.
Hasła:Promocja zdrowia
Odżywianie - higiena - nauczanie
Zachowania zdrowotne
Podręczniki akademickie
Adres wydawniczy:Warszawa : Wydawnictwo Naukowe PWN, 2018.
Opis fizyczny:XXIV, [2], 691, [1] s. : il. (gł. kolor.) ; 29 cm.
Uwagi:Bibliogr. przy rozdz. Indeks.
Twórcy:Guzowska, Małgorzata Maria. Tł.

Ogińska-Bulik, Nina. Red.

Siara, Olga. Tł.

Szczepański, Wojciech. Tł.

Woynarowska-Sołdan, Magdalena. Red.

Woynarowska, Barbara. Red.

Skocz do:Dodaj recenzje, komentarz
Spis treści:

  1. Przedmowa do wydania polskiego XXI
  2. Przedmowa XXIII
  3. Podziękowania XXVI
  4. Część I. Połączenie badań, teorii i praktyki: podstawy 1
  5. 1. Edukacja żywieniowa: ważna, ciekawa i niezbędna w dzisiejszym skomplikowanym świecie 3
  6. Przegląd zagadnień 3
  7. Plan rozdziału 3
  8. Cele uczenia się 3
  9. Wprowadzenie 4
  10. Dlaczego edukacja żywieniowa jest potrzebna? 4
  11. Nadrzędnym celem jest poprawa zdrowia i samopoczucia 4
  12. Nasze wzory żywienia i aktywności fizycznej nie są optymalne 6
  13. Nasze wybory żywności nie zawsze są dobre dla naszej planety 7
  14. Złożoność wyborów dotyczących żywności 7
  15. Skomplikowane środowisko informacyjne 7
  16. Zagubienie i niepokój konsumentów 8
  17. Wyzwania związane z edukowaniem ludzi, jak prawidłowo się żywić 9
  18. Wpływy biologiczne: czy nasze ciało ma wrodzoną mądrość? 9
  19. Preferencje kulturowe i społeczne 10
  20. Czynniki rodzinne i psychologiczne 11
  21. Poczucie upodmiotowienia: jednostka i społeczność 11
  22. Zasoby materialne i kontekst środowiskowy 12
  23. Marketing, struktury społeczne i polityka 12
  24. Podejścia do celów edukacji żywieniowej 13
  25. Komunikaty przekazywane wyłącznie w celach informacyjnych 13
  26. Komunikaty przekazywane w celu motywowania odbiorców i ułatwiania im zachowań korzystnych dla zdrowia i samopoczucia 14
  27. Komunikaty mające wywrzeć wpływ na twórców polityki 14
  28. Współczesna defi nicja edukacji żywieniowej 14
  29. Czy termin „edukacja żywieniowa” jest właściwy? 17
  30. Podsumowanie współczesnej definicji edukacji żywieniowej 18
  31. Wizja stowarzyszeń zawodowych 19
  32. Skuteczność edukacji żywieniowej 19
  33. Czym się zajmują edukatorzy żywieniowi? Siedliska, odbiorcy i zakres edukacji żywieniowej 20
  34. Siedliska: gdzie edukacja żywieniowa jest prowadzona? 20
  35. Odbiorcy edukacji żywieniowej 23
  36. Zakres edukacji żywieniowej 24
  37. Edukacja żywieniowa, zdrowie publiczne i promocja zdrowia: role i kontekst edukacji żywieniowej 25
  38. Cel książki i przegląd zagadnień 26
  39. Uczenie się nowego słownictwa 27
  40. Przegląd zagadnień uwzględnionych w książce 27
  41. Pytania i zadania 29
  42. Bibliografia 29
  43. 2. Determinanty wyborów pokarmowych i zmian sposobu żywienia: implikacje dla edukacji żywieniowej 33
  44. Przegląd zagadnień 33
  45. Plan rozdziału 33
  46. Cele uczenia się 33
  47. Przegląd determinant wyborów i zachowań żywieniowych 34
  48. Determinanty związane z żywnością: biologia i doświadczenia 34
  49. Predyspozycje behawioralne zdeterminowane biologiczne 35
  50. Doświadczenia związane z żywnością 36
  51. Uczenie się z kontekstu społeczno-emocjonalnego: warunkowanie społeczne 39
  52. Podsumowanie naszych doświadczeń związanych z jedzeniem 41
  53. Determinanty osobiste 43
  54. Determinanty intrapersonalne 43
  55. Determinanty interpersonalne 45
  56. Determinanty społeczne i środowiskowe 45
  57. Środowisko fizyczne/infrastruktura 46
  58. Środowisko ekonomiczne 48
  59. Środowisko informacyjne 50
  60. Co to wszystko oznacza dla edukatorów żywieniowych? 51
  61. Wiedza na temat żywienia nie wystarcza 52
  62. Edukacja żywieniowa a determinanty związane z żywnością 53
  63. Edukacja żywieniowa a determinanty osobiste 54
  64. Edukacja żywieniowa a determinanty środowiskowe 54
  65. Implikacje dla kompetencji potrzebnych edukatorom żywieniowym 57
  66. Kompetencje potrzebne edukatorom żywieniowym według Towarzystwa Edukacji Żywieniowej i Zachowania 57
  67. Kompetencje według akademii żywienia i dietetyki 58]
  68. Podsumowanie 58
  69. Biologia i osobiste doświadczenia związane z żywnością 58
  70. Determinanty osobiste 58
  71. Determinanty społeczne/środowiskowe 59
  72. Wiedza i umiejętności to za mało 59
  73. Wnioski dotyczące umiejętności edukatorów żywieniowych 59
  74. Pytania i zadania 59
  75. Bibliografia 60
  76. 3. Przegląd zagadnień dotyczących edukacji żywieniowej: pomoc w zdobyciu motywacji, umiejętności i wsparcia dla zmian zachowania 65
  77. Przegląd zagadnień 65
  78. Plan rozdziału 65
  79. Cele uczenia się 65
  80. Wprowadzenie: elementy przyczyniające się do sukcesu edukacji żywieniowej 66
  81. Elementy przyczyniające się do sukcesu edukacji żywieniowej 66
  82. Pierwszy element sukcesu: koncentracja na zmianie zachowania i działaniach 67
  83. Koncentracja na konkretnych zachowaniach lub działaniach jest kluczowa dla odniesienia sukcesu 68
  84. Drugi element sukcesu: uwzględnienie wpływów albo determinant zmiany zachowania i działania 69
  85. „Wiedza” jest problematycznym terminem w edukacji żywieniowej 70
  86. Rola wiedzy jako determinanty działań lub zmiany zachowania 71
  87. Czynniki psychospołeczne jako determinanty działania i zmiany zachowania 73
  88. Nauki behawioralne pomagają nam zrozumieć Alicję i Raya 77
  89. Interakcje czynników kulturowych i społeczno-psychologicznych 79
  90. Wpływ kontekstu kulturowego 80
  91. Trzeci element sukcesu: wykorzystanie teorii jako przewodnika lub narzędzia w edukacji żywieniowej 82
  92. Podejścia społeczno-psychologiczne do działania i zmiany zachowań 82
  93. Podstawowa „teoria” 83
  94. Teoria jako ustrukturyzowane narzędzie 83
  95. Należy precyzyjnie określić, jaką teorią się posługujemy 85
  96. Komponenty teorii: wyjaśnienie terminów 86
  97. Związki między badaniami, teorią i praktyką 87
  98. Przydatność wielu teorii z obszaru nauk behawioralnych 87
  99. Wspólne elementy teorii z obszaru psychologii społecznej 88
  100. Zarys teorii społeczno-psychologicznej 90
  101. Czwarty element sukcesu: połączenie złożonych czynników zmiany zachowania z wystarczającym czasem trwania i intensywnością – podejście społeczno-ekologiczne 92
  102. Zmiana zachowań dzięki Gatekeeperom 93
  103. Piąty element sukcesu: projektuj edukację żywieniową przy użyciu strategii opartych na teorii i dowodach 95
  104. Wniosek: ramy koncepcyjne dla prowadzenia edukacji żywieniowej 96
  105. Zmiana zachowania wymaga czasu 97
  106. Wnioski 99
  107. Podsumowanie 102
  108. Pierwszy element sukcesu: koncentracja na zmianie zachowania lub działaniu 102
  109. Drugi element sukcesu: uwzględnienie determinant zmiany zachowania lub działania 102
  110. Trzeci element sukcesu: wykorzystanie teorii i dowodów 102
  111. Czwarty element sukcesu: uwzględnienie wielu poziomów oraz długotrwałe i intensywne interwencje 102
  112. Piąty element sukcesu: zaprojektowanie odpowiednich strategii i aktywności 103
  113. Pytania i zadania 103
  114. Bibliografia 103
  115. 4. Zwiększanie świadomości oraz wzmacnianie upodmiotowienia i motywacji do zmiany zachowania i podjęcia działania 107
  116. Przegląd zagadnień 107
  117. Plan rozdziału 107
  118. Cele uczenia się 107
  119. Edukacja żywieniowa a zwiększanie motywacji i poczucia upodmiotowienia: akcent na to, dlaczego warto podjąć działanie 108
  120. Znaczenie teorii motywacji dla skuteczności edukacji żywieniowej 109
  121. Model przekonań zdrowotnych 109
  122. Determinanty działania według modelu przekonań zdrowotnych 109
  123. Postrzegane ryzyko: przezwyciężanie nieuzasadnionego optymizmu 110
  124. Dowody z badań 111
  125. Istota modelu przekonań zdrowotnych 112
  126. Zastosowanie modelu przekonań zdrowotnych w edukacji żywieniowej dla zwiększenia motywacji i aktywizacji odbiorców 112
  127. Zwiększ świadomość ryzyka, problemu lub potrzeby 114
  128. Posługuj się skutecznie zagrożeniem lub ryzykiem w swoich przekazach 114
  129. Odnieś się do postrzeganych korzyści i barier 115
  130. Zwiększaj poczucie własnej skuteczności 115
  131. Zapewnij sygnały do działania 115
  132. Przykłady interwencji z zastosowaniem modelu przekonań zdrowotnych 115
  133. Przypadek Alicji: wykorzystanie modelu przekonań zdrowotnych jako narzędzia 119
  134. Teoria planowanego zachowania/uzasadnionego działania 120
  135. Zachowanie 121
  136. Intencja behawioralna 122
  137. Postawy 123
  138. Sprzeczne postawy: ambiwalencja 124
  139. Postrzegane normy (presja społeczna) 124
  140. Postrzegana kontrola behawioralna 125
  141. Związek między intencją behawioralną a zachowaniem 125
  142. Rozszerzenia teorii planowanego zachowania/uzasadnionego działania 126
  143. Rozszerzenia teorii planowanego zachowania: nacisk na dodatkowe przekonania 126
  144. Rozszerzenia teorii planowanego zachowania: nacisk na uczucia i emocje 127
  145. Od „chciałbym” do „będę”: znaczenie intencji implementacji (plany działania) 129
  146. Nawyk 129
  147. Jak zrozumieć Jasona i jego przyjaciół 129
  148. Dowody z badań i interwencji potwierdzające teorię planowanego zachowania 129
  149. Inne motywatory zmiany wyborów pokarmu i zachowań żywieniowych 132
  150. Osobiste znaczenia nadawane jedzeniu 132
  151. Istota teorii planowanego zachowania 133
  152. Zastosowanie teorii planowanego zachowania w edukacji żywieniowej dla zwiększenia motywacji i aktywizacji odbiorców 133
  153. Projektowanie komunikatów dotyczących przekonań i postaw wobec podjęcia działania 133
  154. Wzmacnianie pozytywnych postaw i uczuć 134
  155. Badanie norm i oczekiwań społecznych 135
  156. Identyfikacja norm osobistych i moralnych 135
  157. Zwiększanie poczucia własnej skuteczności i kontroli: pokonywanie barier i trudności 135
  158. Badanie przekonań dotyczących własnego Ja 135
  159. Rozpoznawanie własnych nawyków, schematów i tradycji kulturowych 136
  160. Podejmowanie decyzji i przezwyciężanie ambiwalencji 136
  161. Przypadek Marii: zastosowanie teorii planowanego zachowania w edukacji żywieniowej 136
  162. Teoria samostanowienia 139
  163. Komponenty teorii 139
  164. Badania i interwencje z zastosowaniem teorii samostanowienia 141
  165. Główne tezy teorii samostanowienia 142
  166. Zastosowanie teorii samostanowienia w edukacji żywieniowej dla zwiększenia motywacji i aktywizacji odbiorców 142
  167. Podsumowanie 143
  168. Model przekonań zdrowotnych 143
  169. Teoria planowanego zachowania/uzasadnionego działania i jej rozszerzenia 143
  170. Teoria samostanowienia 144
  171. Wnioski 144
  172. Pytania i zadania 144
  173. Bibliografia 146
  174. 5. Ułatwianie uzyskania zdolności do zmiany zachowania i podjęcia działania 150
  175. Przegląd zagadnień 150
  176. Plan rozdziału 150
  177. Cele uczenia się 150
  178. Edukacja żywieniowa a ułatwianie zmiany zachowania: akcent na to, jak podjąć działanie 151
  179. Niwelowanie luki między intencją a działaniem: edukatorzy żywieniowi w roli coachów 151
  180. Rozumienie determinant działania i strategii zmiany zachowania 151
  181. Teoria społeczno-poznawcza 151
  182. Determinanty osobiste: akcent na sprawstwo i upodmiotowienie ludzi 154
  183. Determinanty związane z zachowaniem 157
  184. Czynniki środowiskowe 159
  185. Dowody z badań i interwencji 161
  186. Przykłady z nowych mediów 164
  187. Istota teorii społeczno-poznawczej 164
  188. Zastosowanie teorii społeczno-poznawczej w edukacji żywieniowej w celu ułatwienia zmiany zachowania 166
  189. Oczekiwania dotyczące efektów 166
  190. Potencjał behawioralny: zwiększanie wiedzy związanej z żywnością i żywieniem oraz umiejętności poznawczych 168
  191. Rozwijanie umiejętności behawioralnych w zakresie żywności i żywienia oraz zwiększanie poczucia własnej skuteczności 168
  192. Wykorzystanie nowych mediów w celu upodmiotowienia odbiorców 169
  193. Formułowanie celów działania 169
  194. Podtrzymywanie zmiany 170
  195. Wsparcie środowiskowe dla zmiany 170
  196. Przypadek Raya: zastosowanie teorii społeczno-poznawczej w edukacji żywieniowej 172
  197. Modele samoregulacji: akcent na planowanie i poczucie własnej skuteczności 175
  198. Powiązane konstrukty: samoregulacja, nasilona kontrola i funkcja wykonawcza 176
  199. Procesualny model zachowań zdrowotnych 176
  200. Teoria ugruntowana: osobiste polityki żywnościowe 179
  201. Model transteoretyczny i konstrukt etapów zmiany 180
  202. Konstrukt etapów zmiany 180
  203. Determinanty zmiany 182
  204. Procesy zmiany 183
  205. Procesy zmiany na różnych etapach 184
  206. Przykłady badań i interwencji 185
  207. Istota modelu transteoretycznego 186
  208. Zastosowanie modelu transteoretycznego w edukacji żywieniowej 188
  209. Podsumowanie 188
  210. Edukacja żywieniowa jako coaching 188
  211. Teoria społeczno-poznawcza 189
  212. Modele samoregulacji 189
  213. Model transteoretyczny 189
  214. Ogólny nacisk na ułatwianie zmiany zachowania i podjęcia działania 189
  215. Pytania i zadania 190
  216. Bibliografi 191
  217. 6. Promowanie wsparcia środowiskowego dla zmiany zachowania 195
  218. Przegląd zagadnień 195
  219. Plan rozdziału 195
  220. Cele uczenia się 195
  221. Wsparcie środowiskowe ułatwiające dokonywanie prozdrowotnych wyborów 196
  222. Definicje terminów 196
  223. Podejście społeczno-ekologiczne 198
  224. Zastosowanie modelu społeczno-ekologicznego do oceny i projektowania interwencji: międzynarodowy program Pro Children Project (projekt na rzecz dzieci) 199
  225. Projektowanie interwencji z zastosowaniem teorii z modelu społeczno-ekologicznego: program Just for You (właśnie dla ciebie) dla kobiet o niskich dochodach w pierwszym roku po urodzeniu dziecka 200
  226. Zmiana środowiska społecznego na poziomie interpersonalnym: rodzina, rówieśnicy i sieci społeczne 201
  227. Rodziny 202
  228. Podstawy teoretyczne edukacji żywieniowej w rodzinie: przykład Marii 205
  229. Sieci społeczne i wsparcie społeczne 205
  230. Przydatne strategie angażowania interpersonalnego środowiska społecznego 206
  231. Wsparcie społeczne na przykładzie Marii i Alicji 207
  232. Siedliska środowiskowe: strategie zmiany na poziomie organizacyjnym 208
  233. Strategie dla siedlisk szkolnych 208
  234. Strategie przydatne w miejscach pracy 210
  235. Siedliska środowiskowe: działania na rzecz zmiany na poziomie społeczności 215
  236. Budowanie partnerstwa i nawiązywanie współpracy 215
  237. Budowanie potencjału społeczności 217
  238. Interwencje na poziomie społeczności 219
  239. Zabudowa/infrastruktura środowiska: lokalne supermarkety i życzliwość dla pieszych 221
  240. Sektory wpływu: działania na rzecz zmiany polityki i systemów 221
  241. Związek między edukacją, zmianą środowiskową, polityką i systemami 221
  242. Interwencje w obszarze polityki: co się sprawdza? 222
  243. Działania na rzecz zmiany polityki i zmian systemowych na poziomie organizacyjnym 222
  244. Działania na rzecz zmiany polityki i zmian systemowych na poziomie społeczności i miasta 224
  245. Polityka publiczna 225
  246. Model logiczny w planowaniu edukacji żywieniowej 226
  247. Podsumowanie 227
  248. Strategie edukacji żywieniowej ukierunkowane na środowisko społeczne na poziomie interpersonalnym 230
  249. Strategie edukacji żywieniowej ukierunkowane na zmianę polityki i zmiany systemowe w siedliskach środowiskowych 230
  250. Wybór prozdrowotny powinien być łatwy 231
  251. Pytania i zadania 231
  252. Bibliografia 232
  253. Część II. Wykorzystanie badań i teorii w praktyce: procedura projektowania edukacji żywieniowej osadzonej w teorii – krok po kroku 237
  254. 7. Krok 1: Decyzja o wyborze docelowej zmiany zachowania na podstawie oceny problemów i zachowań uczestników 239
  255. Przegląd zagadnień 239
  256. Plan rozdziału 239
  257. Cele uczenia się 240
  258. Znaczenie usystematyzowanego procesu w projektowaniu skutecznej edukacji żywieniowej 240
  259. Procedura DESIGN edukacji żywieniowej dla skutecznej edukacji żywieniowej 241
  260. Procedura DESIGN edukacji żywieniowej rozumiana jako COACHING 241
  261. Zarys procedury DESIGN w planowaniu edukacji żywieniowej osadzonej w teorii 241
  262. Proces i model dbałości o żywienie 243
  263. Definiowanie terminów 243
  264. Wykorzystanie procedury DESIGN edukacji żywieniowej do planowania aktywności i wsparcia środowiskowego 245
  265. Projektowanie bezpośrednich i pośrednich działań edukacyjnych 245
  266. Projektowanie środowiskowych działań wspierających 246
  267. Projektowanie interwencji edukacyjnych i zapewniających wsparcie środowiskowe 246
  268. Arkusze i zeszyt ćwiczeń 246
  269. Studium przypadku: jak procedura DESIGN przekłada teorię i badania na praktykę w każdym kroku 247
  270. Szczegółowy opis procedury DESIGN 248
  271. Krok 1. Decyzja o wyborze docelowej zmianyzachowania dla danej grupy na podstawie oceny problemów i zachowań uczestników 252
  272. „Tematy” versus „koncentracja na zachowaniach” jako podstawy edukacji żywieniowej 252
  273. Dlaczego przeprowadzanie oceny w twojej grupie jest niezbędne 252
  274. Włączanie uczestników zwiększa ich motywację i upodmiotowienie oraz skuteczność programu 253
  275. Kim są uczestnicy twoich zajęć? 253
  276. Czego możesz się dowiedzieć na temat problemów i zachowań uczestników twoich zajęć z ogólnodostępnych źródeł?254
  277. Czego możesz się dowiedzieć na temat problemów uczestników z ogólnodostępnych źródeł? 254
  278. Czego możesz się dowiedzieć na temat zachowań uczestników z ogólnodostępnych źródeł? 256
  279. Czego możesz się dowiedzieć na temat problemów i zachowań konkretnej grupy uczestników? 257
  280. Czego możesz się dowiedzieć o problemach od konkretnej grupy? 257
  281. Nadaj problemom priorytety 258
  282. Czego możesz się dowiedzieć na temat zachowań konkretnej grupy? 258
  283. Określanie priorytetowych zachowań i praktyk: kryteria 259
  284. Wybierz docelową zmianę zachowania dla grupy uczestników 262
  285. Arkusze do wyboru priorytetowych zachowań, działań i praktyk 263
  286. Docelowa zmiana zachowania: na ile jest ono specyficzne? 263
  287. Docelowa zmiana zachowania versus cele behawioralne 265
  288. Docelowa zmiana zachowania versus cele edukacyjne 265
  289. Docelowa zmiana zachowania osiągalna w krótkim i długim czasie 265
  290. Docelowa zmiana zachowania może służyć szerszym celom związanym z wartościami 265
  291. Studium przypadku: procedura DESIGN w praktyce 266
  292. Uczniowie podejmą zachowania pozwalające zbilansować energię i poprawić zdrowie 267
  293. Twoja kolej na projektowanie edukacji żywieniowej: wypełnienie arkusza „Krok 1: Decyzja o wyborze docelowej zmiany zachowania” 267
  294. Pytania i zadania 268
  295. Bibliografia 268
  296. Krok 1. Decyzja o wyborze docelowej zmiany zachowania i celu(ów) działań 270
  297. 8. Krok 2: Eksploracja determinant zmiany zachowania stanowiącej cel interwencji 275
  298. Przegląd zagadnień 275
  299. Plan rozdziału 275
  300. Cele uczenia się 275
  301. Poznanie uczestników programu i ich środowisk 276
  302. Badanie społecznego i kulturowego kontekstu uczestników twoich zajęć 277
  303. Badanie istotnych indywidualnych i społecznych mocnych stron i atutów 277
  304. Badanie psychospołecznych determinant zmiany zachowania 278
  305. Teoria dostarcza wskazówek 279
  306. Badanie potencjalnych czynników motywujących do zmiany zachowania 279
  307. Badanie potencjalnych czynników ułatwiających zmianę zachowania 282
  308. Metody badania potencjalnych psychospołecznych determinant zmiany zachowania 283
  309. Studium przypadku: procedura DESIGN w praktyce – Krok 2 284
  310. Twoja kolej na projektowanie edukacji żywieniowej: wypełnienie arkusza „Krok 2: Eksploracja determinant zmiany” 286
  311. Determinanty zmiany jako most między teorią a praktyką edukacji żywieniowej 288
  312. Pytania i zadania 288
  313. Bibliografia 288
  314. Krok 2: Eksploracja determinant zmiany zachowania lub podjęcia działań 289
  315. 9. Krok 3: Selekcja teorii i wyjaśnienie filozofii interwencji 292
  316. Przegląd zagadnień 292
  317. Plan rozdziału 292
  318. Cele uczenia się 292
  319. Wprowadzenie: planowanie wstępne 293
  320. Wybór teorii lub tworzenie odpowiedniego modelu 294
  321. Teoria w kontekście społeczno-kulturowym 294
  322. Teorie szczególnie przydatne dla motywowania uczestników 295
  323. Teorie szczególnie użyteczne do rozwijania (facylitacji) zdolności do podjęcia działań 295
  324. Teorie przydatne w motywowaniu uczestników i w kształtowaniu umiejętności potrzebnych do podjęcia działania 296
  325. Determinanty wspólne dla wielu teorii 296
  326. Przykłady modeli łączących determinanty z głównych teorii 297
  327. Wybór lub konstruowanie modelu teoretycznego dla twojej interwencji 298
  328. Całościowe ramy teoretyczne łączące determinanty i teorię w praktykę edukacji żywieniowej 300
  329. Wyjaśnienie filozofii edukacyjnej zajęć lub interwencji 302
  330. Pomaganie i edukowanie: kto jest odpowiedzialny za problem, kto za rozwiązanie? 302
  331. Dodatkowe rozważania 305
  332. Przełożenie przyjętej w interwencji perspektywy na sposób przekazywania treści dotyczących żywności i żywienia 306
  333. Wyjaśnienie zastosowanego w interwencji spojrzenia na wykorzystanie zasobów edukacyjnych z różnych źródeł 307
  334. Rozważenie twoich potrzeb i podejścia jako edukatora żywieniowego 308
  335. Wnioski 308
  336. Studium przypadku: procedura DESIGN w praktyce 310
  337. Twoja kolej na projektowanie edukacji żywieniowej: wypełnienie arkusza „Krok 3: Selekcja teorii i wyjaśnienie filozofii interwencji” 311
  338. Pytania i zadania 311
  339. Bibliografia 311
  340. Krok 3. Selekcja teorii i wyjaśnienie filozofii interwencji 313
  341. 10. Krok 4: Identyfikacja celów – przełożenie teorii behawioralnej na cele edukacyjne 315
  342. Przegląd zagadnień 315
  343. Plan rozdziału 315
  344. Cele uczenia się 315
  345. Przełożenie teorii behawioralnej na działania za pośrednictwem celów 316
  346. Sformułowanie celów edukacyjnych odnoszących się do determinant docelowej zmiany zachowania 318
  347. Cele edukacyjne nawiązują do determinant z teorii 318
  348. Rozważania podczas formułowania celów edukacyjnych 318
  349. Ogólne cele edukacyjne 319
  350. Konkretne cele edukacyjne 319
  351. Jak zadbać o to, aby cele edukacyjne angażowały myśli, uczucia i działania uczestników? 322
  352. Formułowanie celów edukacyjnych odzwierciedlających pożądaną złożoność uczenia się 322
  353. Studium przypadku: procedura DESIGN w praktyce 331
  354. Twoja kolej na projektowanie edukacji żywieniowej: wypełnienie arkusza „Krok 4: Identyfikacja ogólnych celów edukacyjnych” 331
  355. Pytania i zadania 332
  356. Bibliografia 332
  357. Krok 4: identyfikacja ogólnych celów edukacyjnych 333
  358. 11. Krok 5: Generowanie planów edukacyjnych – nacisk na wzmacnianie motywacji do zmiany zachowania i podjęcia działań 335
  359. Przegląd zagadnień 335
  360. Plan rozdziału 335
  361. Cele uczenia się 335
  362. Układ odniesienia dla opracowania aktywności w edukacji żywieniowej opartej na teorii 336
  363. Uczestnicy z niskimi dochodami 339
  364. Przełożenie teorii behawioralnej na praktykę edukacyjną: determinanty, strategie zmiany zachowania, aktywności edukacyjne i plany edukacyjne 339
  365. Wyjaśnienie terminów 340
  366. Zależności między strategiami zmiany zachowania a determinantami i zmianą zachowania 340
  367. Selekcja strategii zmiany zachowania 340
  368. Relacja między strategiami zmiany zachowania i aktywnościami edukacyjnymi 341
  369. Pozyskanie zainteresowania i zaangażowania odbiorców 342
  370. Informacje versus doświadczenia edukacyjne 342
  371. Tworzenie możliwości aktywnego udziału i uczenia się 343
  372. Wykorzystanie strategii zmiany zachowań do opracowania aktywności edukacyjnych wzmacniających motywację do zmiany zachowania 344
  373. Podsumowanie strategii zmiany zachowania i aktywności edukacyjnych 344
  374. Strategie zmiany zachowania i aktywności edukacyjne dla teoretycznej determinanty: postrzeganie ryzyka 347
  375. Strategie zmiany zachowań i aktywności edukacyjne dla teoretycznej determinanty: pozytywne oczekiwania dotyczące efektów lub postrzegane korzyści 349
  376. Strategie zmiany zachowania i praktyczne aktywności edukacyjne dla teoretycznych determinant: postrzegane bariery i poczucie własnej skuteczności 351
  377. Strategie zmiany zachowania i praktyczne aktywności edukacyjne dla teoretycznej determinanty: postawy afektywne/emocje 354
  378. Strategie zmiany zachowania i praktyczne aktywności edukacyjne dla teoretycznej determinanty: preferencje pokarmowe 355
  379. Strategie zmiany zachowania i praktyczne aktywności edukacyjne dla teoretycznych determinant: normy społeczne i deskryptywne 355
  380. Strategie zmiany zachowania i praktyczne aktywności edukacyjne dla teoretycznej determinanty: przekonania dotyczące własnego Ja 356
  381. Strategie zmiany zachowania i praktyczne aktywności edukacyjne dla teoretycznej determinanty: nawyki i rutyny 357
  382. Strategie zmiany zachowania i praktyczne aktywności edukacyjne dla teoretycznej determinanty: intencje behawioralne 358
  383. Wykorzystanie determinant i strategii zmiany zachowania do opracowania praktycznych aktywności edukacyjnych: Program Food, Health & Choices 361
  384. Organizowanie i ustalanie sekwencji aktywności edukacyjnych (4E): plan edukacyjny lub plan zajęć 364
  385. Ustalanie sekwencji działań dydaktycznych (4E) 364
  386. Tworzenie sekwencji według etapów zmiany modelu transteoretycznego 367
  387. Zbadanie innych cech uczestników i rozważania na temat zasobów dostępnych podczas interwencji 367
  388. Identyfikacja ważnych cech uczestników 367
  389. Rozważania praktyczne i zasoby do wykorzystania podczas interwencji 367
  390. Tworzenie planu edukacyjnego: podstawy 368
  391. Tworzenie konspektu każdych zajęć – zacznij od matrycy planowania 368
  392. Opracowanie ostatecznego planu/ów edukacyjnego/ych: plan gotowy do użycia w twojej grupie 369
  393. Studium przypadku: procedura DESIGN w praktyce 369
  394. Tytuł zajęć, docelowa zmiana zachowania i ogólne cele edukacyjne 370
  395. Plan edukacyjny: wykorzystanie narzędzia planowania – matrycy – do stworzenia planu zajęć 370
  396. Ostateczny plan edukacyjny: opracowanie planu w postaci narracyjno-dydaktycznej do przeprowadzenia zajęć 370
  397. Twoja kolej na projektowanie edukacji żywieniowej: wypełnienie arkusza „Krok 5: Generowanie planów edukacyjnych” 371
  398. Tytuł zajęć, docelowa zmiana zachowania i ogólne cele edukacyjne 371
  399. Wykorzystanie narzędzia planowania – matrycy – do stworzenia planu edukacyjnego 371
  400. Ostateczny plan edukacyjny: opracowanie planu edukacyjnego w postaci narracyjno-dydaktycznej do przeprowadzenia zajęć 371
  401. Pilotaż planu edukacyjnego 373
  402. Plany edukacyjne w praktyce 373
  403. Pytania i zadania 373
  404. Bibliografia 374
  405. Krok 5: Generowanie planów edukacyjnych 376
  406. 12. Krok 5: Generowanie planów edukacyjnych – nacisk na rozwijanie zdolności do zmiany zachowania i podjęcia działań 381
  407. Przegląd zagadnień 381
  408. Plan rozdziału 381
  409. Cele uczenia się 381
  410. Rozwijanie zdolności do zmiany zachowania i podjęcia działań: przegląd 382
  411. Przełożenie teorii behawioralnej na praktykę edukacyjną: determinanty, strategie zmiany zachowania i aktywności edukacyjne 384
  412. Zwiększanie wiedzy i umiejętności związanych z żywnością i żywieniem: wzmacnianie potencjału behawioralnego 387
  413. Strategie zmiany zachowania i aktywności edukacyjne dla teoretycznej determinanty: wiedza i umiejętności poznawcze 388
  414. Strategie zmiany zachowania i praktyczne aktywności edukacyjne dla teoretycznej determinanty: umiejętności afektywne 390
  415. Strategie zmiany zachowania i praktyczne aktywności edukacyjne dla teoretycznej determinanty: umiejętności behawioralne 392
  416. Wzmacnianie procesów samoregulacji (samokierowania zmianą) i osobistego sprawstwa 393
  417. Studium przypadku: procedura DESIGN w praktyce – Krok 5 406
  418. Tytuł zajęć, docelowa zmiana zachowania i ogólne cele edukacyjne 406
  419. Plan edukacyjny: wykorzystanie narzędzia planowania – matrycy do zaprojektowania zajęć 407
  420. Plan edukacyjny: opracowanie konkretnego planu do przeprowadzenia zajęć 407
  421. Twoja kolej na projektowanie edukacji żywieniowej – wypełnienie arkusza „Krok 5: Generowanie planów edukacyjnych” z naciskiem na podjęcie działań 407
  422. Tytuł sesji, docelowa zmiana zachowania i ogólne cele edukacyjne 407
  423. Tworzenie sekwencji aktywności jest ważne: 4E 407
  424. Plan edukacyjny: wykorzystanie narzędzia planowania – matrycy – do tworzenia konspektu zajęć 408
  425. Konkretny plan edukacyjny do przeprowadzenia zajęć 408
  426. Pilotaż planu edukacyjnego 409
  427. Plany edukacyjne w praktyce 409
  428. Pytania i zadania 409
  429. Bibliografia 410
  430. Krok 5: Generowanie planów edukacyjnych 412
  431. 13. Krok 6: Nakreślenie planu ewaluacji 416
  432. Przegląd zagadnień 416
  433. Plan rozdziału 416
  434. Cele uczenia się 416
  435. Wprowadzenie: po co ewaluacja? 417
  436. Co należy poddać ewaluacji? Rodzaje ewaluacji 418
  437. Ewaluacja formatywna albo pilotaż 418
  438. Ewaluacja efektów: efekty krótko-, średnio- i długoterminowe 419
  439. Ewaluacja procesu 421
  440. Łączenie planu ewaluacji z projektowaniem interwencji 421
  441. Planowanie ewaluacji efektów 421
  442. Doprecyzowanie efektów, które będą podlegały ewaluacji 422
  443. Określenie metod zbierania danych i narzędzi do pomiaru efektów 422
  444. Ewaluacja efektów dla determinant zmiany: efekty osiągalne w krótkim okresie 423
  445. Ewaluacja efektów dla docelowej zmiany zachowania: efekty osiągalne w średnim okresie 425
  446. Projektowanie narzędzi behawioralnych właściwych poznawczo i motywujących 430
  447. Ewaluacja efektów za pomocą wskaźników fizjologicznych: efekty osiągalne w długim okresie 432
  448. Wybór lub tworzenie narzędzi ewaluacji dla twojej interwencji 432
  449. Projektowanie narzędzi do ewaluacji behawioralnej dla odbiorców o niskim poziomie alfabetyzmu 435
  450. Konstruowanie właściwego planu ewaluacji do pomiaru efektów i wpływów 439
  451. Prowadzenie ewaluacji zgodnie z zasadami etyki: świadoma zgoda 440
  452. Planowanie ewaluacji procesu 440
  453. Ewaluacja procesu w celu zrozumienia implementacji interwencji 441
  454. Dane z ewaluacji procesu służą zrozumieniu powiązań między implementacją a efektami 442
  455. Wykorzystanie danych dotyczących procesu 443
  456. Studium przypadku: procedura DESIGN w praktyce – Krok 6 444
  457. Ewaluacja efektu 444
  458. Ewaluacja procesu 444
  459. Twoja kolej na projektowanie edukacji żywieniowej: wypełnienie arkusza „Krok 6: Nakreślenie planu ewaluacji” 445
  460. Pytania i zadania 445
  461. Bibliografia 445
  462. Krok 6. Nakreślenie planu ewaluacji 448
  463. Procedura DESIGN edukacji żywieniowej 451
  464. Krok 1. Decyzja o wyborze docelowej zmiany zachowania i celu/ów działań 452
  465. Krok 2. Eksploracja determinant zmiany zachowania lub podjęcia działań 455
  466. Krok 3. Selekcja teorii i wyjaśnienie filozofii interwencji 458
  467. Krok 4. Identyfikacja ogólnych celów edukacyjnych 460
  468. Krok 5: Generowanie planów edukacyjnych 462
  469. Plan edukacyjny dla dodatkowych zajęć 466
  470. Krok 6. Nakreślenie planu ewaluacji 469
  471. 14. Wykorzystanie procedury DESIGN do promowania wsparcia środowiskowego dla zmiany zachowania i podjęcia działań 472
  472. Przegląd zagadnień 472
  473. Plan rozdziału 472
  474. Cele uczenia się 473
  475. Wprowadzenie: promowanie społecznego, politycznego i środowiskowego wsparcia dla docelowej zmiany zachowania będącej przedmiotem interwencji 473
  476. Krok 1: Decyzja o wyborze docelowej zmiany zachowania dla danej grupy na podstawie oceny problemów i zachowań 475
  477. Kim są uczestnicy twoich zajęć? 476
  478. Czego możesz się dowiedzieć na temat problemów i zachowań uczestników twoich zajęć z ogólnie dostępnych źródeł? 476
  479. Czego możesz się dowiedzieć na temat problemów i zachowań twojej konkretnej grupy odbiorców? 476
  480. Decyzja o wyborze docelowej zmiany zachowania dla twoich odbiorców 476
  481. Krok 2: Eksploracja możliwości wsparcia środowiskowego dla docelowej zmiany zachowania 477
  482. Interpersonalne środowisko społeczne 477
  483. Siedliska środowiskowe: wsparcie z poziomu instytucji i społeczności 477
  484. Sektory wpływu: polityka, struktury społeczne i systemy 478
  485. Metody analizowania polityk, systemów i środowiska 479
  486. Krok 3: Selekcja komponentów interwencji i właściwej teorii 479
  487. Wybór liczby i rodzaju komponentów 480
  488. Wybór właściwych teorii i podejść promowania działań obejmujących wsparcie społeczne w zakresie polityk, systemów i środowiska 482
  489. Krok 4: Identyfikacja celów wsparcia środowiskowego dla docelowej zmiany zachowania interwencji 485
  490. Zapisanie ogólnych celów wsparcia środowiskowego: na przykładzie studium przypadku 485
  491. Zapisanie celów specyficznych dla każdego poziomu lub sektora 485
  492. Krok 5: Generowanie planów zwiększenia interpersonalnego wsparcia społecznego 488
  493. Wzmacnianie wsparcia ze strony istniejących sieci 488
  494. Tworzenie nowych sieci społecznych wspierających zmianę 489
  495. Tworzenie informacyjnego wsparcia dla behawioralnych celów programu 491
  496. Krok 5: Generowanie planów aktywności w zakresie polityk, systemów i środowiska żywnościowego na poziomie instytucji i społeczności 491
  497. Aktywności w zakresie polityki żywnościowej, systemów i środowiska w szkołach 491
  498. Działania w zakresie polityk, systemów i środowiska żywnościowego w miejscu pracy 493
  499. Działania w zakresie polityk, systemów i środowiska żywnościowego w społecznościach 493
  500. Projektowanie działań na poziomie społeczności 494
  501. Krok 5: Generowanie planu sekwencji wdrożenia 497
  502. Studium przypadku jako przykład planu zawierającego sekwencję działań 497
  503. Krok 6: Nakreślenie planu ewaluacji 499
  504. Ewaluacja wsparcia społecznego na poziomie interpersonalnym 499
  505. Ewaluacja wsparcia w zakresie polityk, systemów i środowiska na wielu poziomach 499
  506. Podsumowanie 502
  507. Studium przypadku: procedura DESIGN w praktyce 503
  508. Twoja kolej: wypełnienie arkuszy dla sześciu kroków procedury DESIGN – koncentracja na wsparciu społecznym, wsparciu w zakresie polityk, systemów i środowiska 506
  509. Pytania i zadania 506
  510. Bibliografia 507
  511. Procedura DESIGN edukacji żywieniowej dla działań związanych ze wsparciem środowiskowym 508
  512. Krok 1. Decyzja o wyborze docelowej zmiany zachowania i celu/ów działań 509
  513. Krok 2. Eksploracja środowiskowych determinant zmiany 510
  514. Krok 3. Selekcja komponentów interwencji i odpowiedniej teorii 512
  515. Krok 4. Identyfikacja celów wsparcia środowiskowego 514
  516. Krok 5. Generowanie planów wsparcia środowiskowego 515
  517. Krok 6. Nakreślenie planu ewaluacji 517
  518. Procedura DESIGN edukacji żywieniowej dla działań związanych ze wsparciem środowiskowym 520
  519. Krok 1. Decyzja o wyborze docelowej zmiany zachowania i celu/ów działań 521
  520. Krok 2. Eksploracja środowiskowych determinant zmiany 522
  521. Krok 3. Selekcja komponentów interwencji i odpowiedniej teorii 524
  522. Krok 4. Identyfikacja celów wsparcia środowiskowego 526
  523. Krok 5. Generowanie planów wsparcia środowiskowego 527
  524. Krok 6. Nakreślenie planu ewaluacji 529
  525. Część III. Badania i teoria w działaniu: realizacja edukacji żywieniowej w praktyce
  526. 15. Skuteczna realizacja edukacji żywieniowej w grupach 535
  527. Przegląd zagadnień 535
  528. Plan rozdziału 535
  529. Cele uczenia się 535
  530. Podstawowe zasady skutecznej realizacji edukacji żywieniowej 536
  531. Podstawowe zasady komunikowania się z grupą 536
  532. Charakterystyka nadawcy 538
  533. Charakterystyka informacji 539
  534. Charakterystyka odbiorców (audytorium) 541
  535. Komunikacja w kontekście społecznym 542
  536. Zrozumienie i zastosowanie teorii uczenia się: podejścia do uczenia się i style uczenia się 544
  537. Zrozumienie teorii uczenia się 544
  538. Implikacje dla podejść do uczenia się: aktywne uczenie się i uczenie się we współpracy 545
  539. Zrozumienie stylów uczenia się: model Kolba 545
  540. Zrozumienie i stosowanie teorii projektowania dydaktycznego 548
  541. Zrozumienie teorii projektowania dydaktycznego 548
  542. Stosowanie teorii projektowania dydaktycznego: cykl nauczania 549
  543. Tworzenie środowisk sprzyjających uczeniu się 551
  544. Dynamika grupy według Lewina 551
  545. Tworzenie bezpiecznych, sprzyjających zmianie środowisk uczenia się 552
  546. Rozumienie dynamiki grupy w czasie zajęć z edukacji żywieniowej 554
  547. Metody kształcenia: praktyczne sposoby aktywizowania uczenia się i wzmacniania zmiany zachowania 556
  548. Metody kształcenia służące wdrażaniu doświadczeń edukacyjnych 556
  549. Prowadzenie zajęć grupowych: od planu do realizacji 560
  550. Otwarcie 560
  551. Zajęcia 560
  552. Zakończenie: zamknięcie i planowanie działania 563
  553. Współprowadzenie zajęć grupowych 563
  554. Studium przypadku ilustrujące połączenie psychospołecznej teorii zmiany zachowania, teorii uczenia się i teorii projektowania dydaktycznego/ nauczania 566
  555. Warsztaty w edukacji żywieniowej 566
  556. Podsumowanie 566
  557. Pytania i zadania 567
  558. Bibliografia 567
  559. 16. Środki dydaktyczne i inne kanały dla edukacji żywieniowej 570
  560. Przegląd zagadnień 570
  561. Plan rozdziału 570
  562. Cele uczenia się 570
  563. Wprowadzenie 571
  564. Wykorzystywanie pomocy wizualnych i prezentacji ustnych podczas zajęć grupowych 571
  565. Rodzaje pomocy wizualnych 572
  566. Zasady projektowania pomocy wizualnych 575
  567. Wytyczne do stosowania pomocy wizualnych w czasie zajęć z grupą 577
  568. Opracowanie i wykorzystywanie materiałów pisanych 578
  569. Planowanie materiału drukowanego 579
  570. Tworzenie motywujących i skutecznych materiałów drukowanych 580
  571. Aktywności edukacyjne z wykorzystaniem innych kanałów 583
  572. Planowanie aktywności 583
  573. Wskazówki dla edukacji żywieniowej z wykorzystaniem różnych kanałów 584
  574. Wykorzystanie środków masowego przekazu i marketingu społecznego 591
  575. Informacyjne kampanie żywieniowe w środkach masowego przekazu 591
  576. Marketing społeczny 591
  577. Projektowanie działań marketingu społecznego 597
  578. Wdrażanie działań marketingu społecznego 599
  579. Porównianie marketingu społecznego i edukacji żywieniowej 602
  580. Wykorzystywanie nowych technologii 605
  581. Urządzenia 605
  582. Narzędzia 606
  583. Przekaz zindywidualizowany 609
  584. Zaawansowane technologie a młodzież 610
  585. Podsumowanie 610
  586. Pytania i zadania 611
  587. Bibliografia 611
  588. 17. Praca z osobami w różnym wieku, z różnych kultur i o różnym poziomie alfabetyzmu 615
  589. Przegląd zagadnień 615
  590. Plan rozdziału 615
  591. Cele uczenia się 615
  592. Wprowadzenie 616
  593. Praca z dziećmi i młodzieżą 616
  594. Dziecko w wieku przedszkolnym 616
  595. Średnie dzieciństwo i adolescencja 621
  596. Myślenie, obawy i zachowania nastolatków związane z żywnością, żywieniem i zdrowiem 623
  597. Metody edukacji żywieniowej starszych dzieci i młodzieży 626
  598. Uczący się dorosły 629
  599. Charakterystyka uczących się dorosłych 630
  600. Etap życia i role 631
  601. Metody edukacji żywieniowej dorosłych:nadawanie znaczenia uczeniu się 634
  602. Facylitowany dialog grupowy jakonarzędzie edukacyjne 636
  603. Praca z grupami zróżnicowanymikulturowo 639
  604. Wrażliwość kulturowa i kompetencja kulturowa edukatorów żywieniowych 640
  605. Zasady projektowania i metody realizacji edukacji żywieniowej w grupach zróżnicowanych kulturowo 642
  606. Strategie opracowania i realizacji wrażliwych kulturowo interwencji skierowanych do grup Afroamerykanów 644
  607. Strategie opracowania i realizacji wrażliwych kulturowo interwencji skierowanych do odbiorców hiszpańskich/latynoskich 645
  608. Odbiorcy z niskim poziomem alfabetyzmu 648
  609. Metody edukacji żywieniowej dostosowane do potrzeb osób z niskim poziomem alfabetyzmu 649
  610. Materiały wizualne dla odbiorców z niskim poziomem alfabetyzmu: przykład z programu MyPlate 653
  611. Grupy różniące się związanymi z żywieniem czynnikami stylu życia 654
  612. Podsumowanie 655
  613. Pytania i zadania 656
  614. Bibliografia 656
  615. 18. Edukatorzy żywieniowi jako agenci zmiany w środowisku 661
  616. Przegląd zagadnień 661
  617. Plan rozdziału 661
  618. Cele uczenia się 661
  619. Wprowadzenie 662
  620. Znajomość badań i najlepszych praktyk w dziedzinie edukacji żywieniowej 662
  621. Udział w rozwoju zawodu 664
  622. Kim oni są 665
  623. Poznajcie się nawzajem 665
  624. Etyka w edukacji żywieniowej: zachowanie wiarygodności 667
  625. Sponsorowanie programów edukacji żywieniowej i działań zawodowych 667
  626. Konflikt interesów 668
  627. Udział w koalicjach społecznościowych 669
  628. Rady do spraw polityki żywnościowej 669
  629. Lokalna polityka wellness 669
  630. Sieci edukacji żywieniowej 670
  631. Koalicje społecznościowe 670
  632. Orędownictwo na rzecz żywienia i edukacji żywieniowej 670
  633. Komunikaty pisemne 670
  634. Dowody, wysłuchania i fora 671
  635. Pomoc w kształtowaniu prawa 671
  636. Edukacja osób odpowiedzialnych za tworzenie polityki w rządzie 673
  637. Po co edukować wybieralnych urzędników w rządzie? 673
  638. Kim są wybieralni urzędnicy? 673
  639. Poznajcie się nawzajem 673
  640. Nie zrobisz wszystkiego, ale możesz zrobić coś 674
  641. Pytania i zadania 676
  642. Bibliografia 676
  643. Słownik 677

Zobacz spis treści



Sprawdź dostępność, zarezerwuj (zamów):

(kliknij w nazwę placówki - więcej informacji)

Czytelnia
Aleja Niepodległości 20

Sygnatura: 61
Numer inw.: 7311
Dostępność: tylko na miejscu

schowek

Dodaj komentarz do pozycji:

Swoją opinię można wyrazić po uprzednim zalogowaniu.